W Bytomiu-Szombierkach rozpoczęły się długo wyczekiwane prace przy zabytkowym Szybie Krystyna. Charakterystyczna, 57-metrowa wieża wyciągowa przejdzie remont dachu, elewacji i stolarki okiennej. Właściciel obiektu, firma Multi Polymers Bałdyga, przekazał
na początku września plac budowy wykonawcy. Prace mają potrwać 12 miesięcy.

Szyb Krystyna to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków przemysłowych Bytomia. Wieża o charakterystycznym kształcie górniczego młota od lat przyciąga uwagę mieszkańców, fotografów i miłośników industrialnego dziedzictwa. Teraz po latach oczekiwania obiekt doczekał się konkretnych prac remontowych.
Rusztowania i koparki przy Szybie Krystyna
Jak informuje Miasto Bytom, rozpoczęte roboty prowadzone są na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę oraz wymaganych zgód konserwatorskich.Zakres pierwszego etapu obejmuje m.in. wykonanie nowego pokrycia dachowego, wzmocnienie konstrukcji wieży, montaż nowej stolarki okiennej,
a także uzupełnienie i oczyszczenie ceglanej elewacji. Wykonawca ma na realizację tych prac 12 miesięcy.To pierwszy tak wyraźny sygnał, że Szyb Krystyna rzeczywiście otrzymuje szansę na nowe życie.
Ponad 15,5 mln zł unijnego dofinansowania
Właściciel obiektu – Multi Polymers Bałdyga Sp. j. – otrzymał ponad 15,5 mln zł dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej na rewitalizację zabytkowego obiektu.Firma jest właścicielem Szybu Krystyna od trzech lat. W przygotowanie koncepcji zagospodarowania zaangażowany został m.in. znany bytomianin, architekt Przemo Łukasik. Pracownia Medusa Group, której jest współwłaścicielem, przygotowała koncepcję zagospodarowania obiektu oraz projekt techniczny i wykonawczy.
Pierwotne plany zakładały zmianę sposobu użytkowania zabytku oraz rozbudowę obiektu o nową kubaturę w rejonie nadszybia.Zrezygnowano z biurowca wewnątrz wieżyKoncepcja zagospodarowania Szybu Krystyna została jednak zmieniona. Jak wyjaśniał Daniel Draguła z działu technicznej obsługi obiektów
i zarządzania projektami firmy Multi Polymers Bałdyga, analiza ofert wykonawców wykazała, że zabezpieczenie terenu wokół otworu szybowego
oraz wzmocnienie fundamentów konstrukcji wieży pochłonęłyby znaczną część budżetu inwestycji.Dlatego właściciel zdecydował się zrezygnować z budowy biurowca wewnątrz szybu. Ma zostać opracowany projekt zamienny, a następnie inwestor będzie ubiegał się o zamienne pozwolenie na budowę.
Nowa koncepcja przewiduje zamknięcie przestrzeni na dole wieży szybowej. Ma tam powstać około 500 mkw. powierzchni przeznaczonej
na spotkania, konferencje i różnego rodzaju wydarzenia.Jednocześnie zmiana koncepcji nie zatrzymała rozpoczętych prac zabezpieczających i remontowych.
„Królowa Szombierek” zagrała w serialu
Szyb Krystyna ma również swoje miejsce w popkulturze. Charakterystyczna wieża pojawiła się w serialu „Pionek” dostępnego na platformie SkyShowtime.W trzecim odcinku produkcji widzowie mogą zobaczyć Szyb Krystyna w mrocznej, industrialnej scenerii. To właśnie tutaj trafia dziennikarz śledczy Bastian Strzygoń, grany przez Macieja Musiała, który próbuje rozwikłać tajemnicę związaną z tzw. „wampirem z Szombierek”.Opuszczona wieża stała się jednym z elementów budujących atmosferę serialu. Dla mieszkańców Bytomia rozpoznanie charakterystycznej konstrukcji nie powinno być trudne.To jednak prawdopodobnie jedna z ostatnich okazji, aby zobaczyć Krystynę w takim stanie. Rozpoczęty remont ma bowiem całkowicie zmienić jej wygląd i sposób wykorzystania.
57 metrów historii Szombierek
Szyb Krystyna to zabytkowa, 57-metrowa basztowa wieża wyciągowa wzniesiona w 1929 roku dla kopalni Hohenzollern, późniejszej KWK Szombierki.Obiekt pierwotnie nosił nazwę Förderturm Kaiser-Wilhelm-Schacht. Kopalnia była wówczas jednym z największych zakładów wydobywczych
w Europie. Po zakończeniu działalności KWK Szombierki większość zabudowań kopalnianych została rozebrana.Krystyna przetrwała. W 2004 roku została wpisana do rejestru zabytków województwa śląskiego.Przez kolejne lata wieża pozostawała jednak niewykorzystana i stopniowo niszczała. Jej charakterystyczna sylwetka stała się jednocześnie symbolem przemysłowej historii Szombierek.
„Bijące serce Krystyny”
O tym, że stan zabytku wymaga pilnej interwencji, przypominała również instalacja „Bijące serce Krystyny”, przygotowana w listopadzie 2022 roku przez Przema Łukasika wraz z zespołem pracowni.W górnej części wieży pojawiło się wówczas pulsujące, czerwone światło, któremu towarzyszyły efekty dźwiękowe. Instalacja miała symbolizować bijące serce obiektu i zwrócić uwagę na jego stan techniczny.Dziś można powiedzieć, że po latach oczekiwania Krystyna rzeczywiście zaczyna otrzymywać nowe życie.

Jeżeli prace zostaną przeprowadzone zgodnie z założeniami, jeden z najbardziej charakterystycznych symboli Szombierek nie będzie już tylko pamiątką po przemysłowej przeszłości Bytomia. Ma stać się miejscem, które będzie można ponownie wykorzystać – tym razem
do spotkań, wydarzeń i działalności w nowej formule.
Zdjęcie: UM Bytom