Historia na niedzielę: Hansa Haus w Bytomiu – perła ekspresjonizmu z morską duszą

Łukasz Kałdonek 4.05.2025

W sercu Bytomia, przy ulicy Webera 4, stoi wyjątkowa kamienica – Hansa Haus. Zbudowana w 1925 roku według projektu Felixa Wieczorka (który był zarówno architektem, inwestorem, jak i pierwszym właścicielem budynku), do dziś zachwyca swoim ekspresjonistycznym charakterem.

W dwudziestoleciu międzywojennym w budynku działał dom handlowy (na parterze i pierwszym piętrze), gdzie sprzedawano m.in. luksusowe towary kolonialne. Wyższe kondygnacje zajmowały mieszkania. Śladem tej historii jest zachowany do dziś gotycki napis „Hansa Haus” oraz płaskorzeźba karaweli – nawiązanie do zamorskich towarów dostępnych niegdyś w sklepie.

Architektoniczne arcydzieło
Czterokondygnacyjna kamienica to prawdziwa wizytówka bytomskiej architektury:

• 10 wykuszy na pierwszym piętrze, ułożonych w charakterystyczną „harmonijkę”
• Ekspresjonistyczna fasada z misternymi detalami
• Autentyczne elementy – odtworzony napis i płaskorzeźba żaglowca

Budynek jest częścią zabytkowego układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków.

Współczesne życie zabytku
W 2016 roku kamienica przeszła gruntowny remont przeprowadzony przez Zakład Budynków Miejskich. Prace obejmowały m.in.:

• Konserwację detali architektonicznych
• Rewitalizację wnętrz
• Przywrócenie pierwotnego blasku elewacji

Efekt został doceniony – remont zdobył I miejsce w konkursie Inwestycja Roku 2016 w kategorii renowacji kamienic mieszkalnych.

Kilka ciekawostek

• Nazwa „Hansa Haus” nawiązuje do Hanzy – średniowiecznego związku miast handlowych
• Kamienica jest jednym z najlepszych przykładów architektury ekspresjonistycznej w regionie
• Do dziś na parterze działają lokale usługowe, kontynuując handlową tradycję miejsca

Hansa Haus to nie tylko budynek – to opowieść o Bytomiu, jego architekturze i mieszkańcach. Warto zatrzymać się na chwilę przy ul. Webera 4 i docenić to wyjątkowe miejsce.

Fot. arch UM w Bytomiu – Grzegorz Goik